Συνέντευξη στον Λάμπρο Παπαδή
Σε μία περίοδο όπου τα ζητήματα ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και περιφερειακών ανισοτήτων βρίσκονται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, ο Βασίλης Ρόκος, επικεφαλής της παράταξης «ΣΥΝ-εργασία», ανοίγει τα χαρτιά του μέσα από τη συνέντευξή του στην One Voice.
Με αιχμές για τη σημερινή διοίκηση, αλλά και σαφείς προτάσεις για το μέλλον της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, περιγράφει το πολιτικό και αναπτυξιακό του σχέδιο, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη στρατηγικού σχεδιασμού, αξιοποίησης των πόρων και ενίσχυσης της περιφέρειας απέναντι στις διαρκείς προκλήσεις.
Κύριε Ρόκο, αποφασίσατε να διεκδικήσετε την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας με την παράταξη «ΣΥΝ-εργασία». Ποιο είναι το βασικό πολιτικό και αναπτυξιακό όραμα που θέλετε να φέρετε στην περιφερειακή διοίκηση;
Το βασικό μας όραμα για την Κεντρική Μακεδονία είναι να μετατρέψουμε την Περιφέρεια από έναν διοικητικό μηχανισμό σε έναν αναπτυξιακό καταλύτη για όλες τις τοπικές κοινωνίες. Η «ΣΥΝ-εργασία» εκπροσωπεί μια νέα αντίληψη: Την τεχνοκρατική επάρκεια που υπηρετεί τις κοινωνικές ανάγκες. Στόχος μας είναι μια Περιφέρεια παραγωγική, με αξιοποίηση της καινοτομίας, ανθεκτική στις κρίσεις και με κοινωνική συνοχή. Θέλουμε να σχεδιάσουμε το μέλλον με όρους στρατηγικής, όχι ευκαιριακών λύσεων.
Η σημερινή διοίκηση της Περιφέρειας έχει παρουσιάσει σειρά έργων και παρεμβάσεων τα τελευταία χρόνια. Πώς αξιολογείτε συνολικά το έργο της; Ποια θεωρείτε ότι είναι τα θετικά, αλλά κυρίως τα μεγάλα κενά που αφήνει πίσω της;
Αναγνωρίζουμε ότι έγιναν έργα, ειδικά σε επίπεδο υποδομών, που χρηματοδοτήθηκαν από το ΕΣΠΑ. Το θετικό είναι ότι, υπήρξε συνέχεια σε κάποιες δράσεις. Ωστόσο, τα μεγάλα κενά εντοπίζονται στην έλλειψη ενός συνεκτικού στρατηγικού σχεδίου, που να αγκαλιάζει ισότιμα και τις επτά Περιφερειακές Ενότητες. Η προηγούμενη διοίκηση λειτούργησε συχνά αποσπασματικά, χωρίς ολοκληρωμένο σχεδιασμό για την αντιμετώπιση χρόνιων παθογενειών, όπως η ανισορροπία μεταξύ Θεσσαλονίκης και περιφέρειας ή η υποχώρηση της κοινωνικής πρόνοιας.
Η Κεντρική Μακεδονία αντιμετωπίζει σημαντικές ανισότητες μεταξύ αστικών κέντρων και περιφέρειας. Ποιες είναι, κατά τη γνώμη σας, οι πιο έντονες αναπτυξιακές αδικίες και πώς σκοπεύετε να τις αντιμετωπίσετε;
Η μεγαλύτερη αδικία είναι η συρρίκνωση της οικονομικής και κοινωνικής ζωής στην ύπαιθρο. Περιοχές ακριτικές, όπως το Κιλκίς, οι Σέρρες, η Πέλλα, η Πιερία, η Ημαθία και η Χαλκιδική βλέπουν τον πληθυσμό τους να γερνά και τους νέους να φεύγουν.
Η απάντηση είναι ένα στοχευμένο αναπτυξιακό πρόγραμμα για κάθε Περιφερειακή Ενότητα, με ενίσχυση της αγροτικής οικονομίας, των μεταποιητικών δραστηριοτήτων και των ψηφιακών υποδομών, ώστε να καταστεί βιώσιμη η παραμονή και η εργασία εκτός του πολεοδομικού συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης.
Οι υποδομές, η αντιπλημμυρική προστασία και η πολιτική προστασία έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης μετά από ακραία καιρικά φαινόμενα. Θεωρείτε ότι, η Περιφέρεια έχει προετοιμαστεί επαρκώς και ποιες αλλαγές προτείνετε;
Δυστυχώς, η απάντηση είναι όχι, δεν είμαστε επαρκώς προετοιμασμένοι. Οι πρόσφατες κρίσεις, όπως η πανδημία και οι καταστροφές, μας βρήκαν συχνά εκτεθειμένους. Η «ΣΥΝ-εργασία» προτείνει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο πολιτικής προστασίας, που δεν θα βασίζεται μόνο στην «πυροσβεστική» αντιμετώπιση, αλλά στην πρόληψη: Αντιπλημμυρικά έργα σε όλους τους ποταμούς, καθαρισμοί ρεμάτων, δημιουργία αντιπυρικών ζωνών, αλλά και ενίσχυση του εθελοντισμού και της εκπαίδευσης των πολιτών. Η τεχνολογία και η έγκαιρη προειδοποίηση είναι τα όπλα μας.
Η Θεσσαλονίκη και συνολικά η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας συχνά κατηγορούνται ότι, υστερούν σε στρατηγικό σχεδιασμό σε σχέση με άλλες περιφέρειες της χώρας. Πού εντοπίζετε τις μεγαλύτερες καθυστερήσεις και ποιο είναι το δικό σας σχέδιο για να καλυφθεί αυτό το έλλειμμα;
Οι μεγαλύτερες καθυστερήσεις εντοπίζονται στην αξιοποίηση της γεωστρατηγικής μας θέσης. Η Κεντρική Μακεδονία είναι πύλη προς τα Βαλκάνια, αλλά δεν το έχουμε εκμεταλλευτεί εμπορικά και αναπτυξιακά. Το σχέδιό μας είναι ένα σύγχρονο Περιφερειακό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα, που θα συνδέει την εκπαίδευση (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας) με την παραγωγή και την καινοτομία, και θα στοχεύει στη δημιουργία ενός ελκυστικού οικοσυστήματος για νέες επιχειρήσεις και ταλέντα.
Η παράταξή σας παρουσιάζεται ως ένα προοδευτικό περιφερειακό σχήμα. Τι σημαίνει πρακτικά «προοδευτική πολιτική» στην αυτοδιοίκηση; Πώς μεταφράζεται σε συγκεκριμένες πολιτικές για τους πολίτες της Περιφέρειας;
Προοδευτική πολιτική στην αυτοδιοίκηση σημαίνει ότι, βάζουμε τον άνθρωπο στο επίκεντρο. Δεν αρκεί να φτιάχνουμε δρόμους, πρέπει να φροντίζουμε για δομές υγείας προσβάσιμες σε όλους, για κοινωνικές υπηρεσίες που στηρίζουν τους ευάλωτους, για δράσεις ένταξης και αλληλεγγύης. Σημαίνει διαφάνεια, ισονομία και συμμετοχή των πολιτών στις αποφάσεις. Συγκεκριμένα, μιλάμε για ενίσχυση των κοινωνικών δομών, για προγράμματα κατάρτισης για ανέργους, για στήριξη της νεανικής επιχειρηματικότητας.
Η αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων και προγραμμάτων αποτελεί βασικό εργαλείο για τις περιφέρειες. Πιστεύετε ότι, η Κεντρική Μακεδονία αξιοποίησε στο μέγιστο βαθμό τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία ή χάθηκαν ευκαιρίες;
Δυστυχώς, χάθηκαν πολύτιμες ευκαιρίες. Το ΕΣΠΑ και άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία εφαρμόστηκαν πολλές φορές αποσπασματικά και χωρίς όραμα. Εμείς διαθέτουμε την τεχνογνωσία να σχεδιάσουμε ώριμα έργα, να απορροφήσουμε περισσότερους πόρους και να τους κατευθύνουμε εκεί που πραγματικά υπάρχει ανάγκη: Στην καινοτομία, στην «πράσινη» μετάβαση, στην κοινωνική συνοχή και στη στήριξη του πρωτογενούς τομέα. Δεν θέλουμε απλή διαχείριση πόρων, θέλουμε αναπτυξιακό αποτύπωμα.
Πολλοί πολίτες θεωρούν ότι, η Περιφέρεια παραμένει ένας θεσμός σχετικά «μακριά» από την καθημερινότητά τους. Πώς μπορεί να γίνει πιο διαφανής, πιο συμμετοχική και να έρθει πιο κοντά στις τοπικές κοινωνίες;
Η Περιφέρεια πρέπει να ανοίξει τις πόρτες της. Θα εφαρμόσουμε θεσμούς άμεσης δημοκρατίας, όπως λαϊκές συνελεύσεις στις γειτονιές και τα χωριά, και διαβουλεύσεις για κάθε μεγάλο έργο. Η διαφάνεια θα είναι απόλυτη: Όλες οι αποφάσεις, οι δαπάνες και η πορεία των έργων θα είναι αναρτημένες στο διαδίκτυο, σε απλή, κατανοητή γλώσσα. Θέλουμε η Περιφέρεια να γίνει το σπίτι τού πολίτη, όχι ένα άβατο γραφειοκρατίας.
Οι νέοι άνθρωποι συνεχίζουν να εγκαταλείπουν περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, αναζητώντας ευκαιρίες αλλού. Ποιες πολιτικές μπορεί να εφαρμόσει μια περιφερειακή διοίκηση, ώστε να κρατήσει τους νέους στον τόπο τους;
Το brain drain είναι η μεγαλύτερη πληγή μας. Για να το αντιστρέψουμε, χρειαζόμαστε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο στήριξης της νεανικής επιχειρηματικότητας. Ξεκινάμε από το σχολείο, με επαγγελματικό προσανατολισμό. Συνεχίζουμε με θερμοκοιτίδες επιχειρήσεων, με κίνητρα για νέους αγρότες και κτηνοτρόφους, με προγράμματα απόκτησης εργασιακής εμπειρίας σε τοπικές επιχειρήσεις και με τη δημιουργία ενός σύγχρονου ψηφιακού περιβάλλοντος, που να επιτρέπει την εξ αποστάσεως εργασία, ακόμη και από τα πιο απομακρυσμένα χωριά.
Αν οι πολίτες της Κεντρικής Μακεδονίας σας εμπιστευτούν τη διοίκηση της Περιφέρειας, ποια θα είναι τα τρία πρώτα μέτρα ή πρωτοβουλίες που θα θέσετε άμεσα σε εφαρμογή;
Άμεσα, θα θέσουμε σε εφαρμογή:
1. Έκτακτο σχέδιο πολιτικής προστασίας: Εκπόνηση ενός νέου, σύγχρονου σχεδίου για την πρόληψη και αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, σε συνεργασία με όλους τους φορείς.
2. Στήριξη νέων αγροτών: Ενεργοποίηση ενός προγράμματος στήριξης νέων αγροτών και κτηνοτρόφων, με έμφαση στην καινοτομία και τη μεταποίηση.
3. Περιφέρεια διάφανη: Άνοιγμα της Περιφέρειας στην κοινωνία, με πλατφόρμες διαβούλευσης και πλήρη διαφάνεια σε όλες τις διαδικασίες και δαπάνες.
