Γράφει ο Ηρακλής Τσιτλακίδης*
Η κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν και ευρύτερα στη Μέση Ανατολή δημιουργεί ένα σύνθετο πλέγμα επιπτώσεων για τον ελληνικό τουρισμό και την οικονομία. Αν και η Ελλάδα δεν αποτελεί άμεσο πεδίο σύγκρουσης, η γεωγραφική της εγγύτητα με την περιοχή την καθιστά ευάλωτη σε έμμεσες συνέπειες, οι οποίες επηρεάζουν τόσο δημοφιλείς προορισμούς όπως η Πιερία όσο και το σύνολο της εθνικής οικονομίας.
Σε επίπεδο τοπικού τουρισμού, η Πιερία -ως προορισμός που βασίζεται κυρίως σε Ευρωπαίους επισκέπτες και βαλκανικές αγορές- ενδέχεται να βιώσει διττές επιδράσεις. Από τη μια πλευρά, η γενικότερη αίσθηση αστάθειας στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί να προκαλέσει επιφυλακτικότητα στους ταξιδιώτες, οδηγώντας σε «πάγωμα» κρατήσεων ή καθυστερημένες αποφάσεις για διακοπές.
Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα θεωρείται ασφαλής ευρωπαϊκός προορισμός, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε μετατόπιση τουριστικής ζήτησης από πιο «επικίνδυνες» περιοχές προς αυτήν. Αυτό σημαίνει ότι η Πιερία, με τον συνδυασμό θάλασσας και Ολύμπου, μπορεί να ωφεληθεί συγκριτικά έναντι ανταγωνιστικών προορισμών της Ανατολικής Μεσογείου, πάντα υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και σε ένα αισιόδοξο σενάριο των πιθανών εξελίξεων.
Ωστόσο, δεν πρέπει να υποτιμηθεί η πιθανότητα μείωσης συγκεκριμένων αγορών. Η Ελλάδα έχει ενισχύσει τα τελευταία χρόνια τη σύνδεσή της με χώρες της Μέσης Ανατολής και του Ισραήλ, οι οποίες αποτελούν δυναμικές αλλά ευαίσθητες τουριστικές αγορές. Εάν η σύγκρουση παραταθεί, η απώλεια αυτών των επισκεπτών θα επηρεάσει συνολικά τη ζήτηση, έστω και αν η Πιερία δεν εξαρτάται άμεσα από αυτές.
Σε εθνικό επίπεδο, οι επιπτώσεις είναι ευρύτερες και πολυεπίπεδες. Ο πόλεμος επηρεάζει το ενεργειακό κόστος, τη ναυτιλία, το εμπόριο και τις μεταφορές, αυξάνοντας το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων και τις τιμές. Η αύξηση των τιμών καυσίμων και μεταφορών μπορεί να οδηγήσει σε ακριβότερα αεροπορικά εισιτήρια και πακέτα διακοπών, επηρεάζοντας την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού. Επιπλέον, πιθανή μείωση της αεροπορικής κίνησης έως και 10% έχει ήδη καταγραφεί σε ορισμένες περιπτώσεις, γεγονός που μπορεί να περιορίσει τις αφίξεις.
Παράλληλα, η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι τέτοιες κρίσεις δεν μειώνουν απαραίτητα τη συνολική ζήτηση για ταξίδια, αλλά αλλάζουν τους προορισμούς. Ήδη παρατηρείται μετατόπιση προτιμήσεων σε πιο «ασφαλείς» περιοχές, χωρίς συνολική πτώση της ζήτησης για διακοπές το καλοκαίρι του 2026. Αυτό δημιουργεί ένα μεικτό σενάριο για την Ελλάδα: Μπορεί να κερδίσει τουρίστες από άλλες περιοχές, αλλά ταυτόχρονα να χάσει από αγορές που πλήττονται άμεσα.
Όσον αφορά στην πρόβλεψη για το καλοκαίρι του 2026, οι εκτιμήσεις συγκλίνουν σε δύο βασικά σενάρια. Στο αισιόδοξο σενάριο, αν η σύγκρουση περιοριστεί χρονικά, η Ελλάδα θα διατηρήσει ή και θα αυξήσει τις αφίξεις της, αξιοποιώντας την εικόνα ασφάλειας και τη δυναμική αγορών όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία. Σε αυτή την περίπτωση, η Πιερία αναμένεται να κινηθεί στα ίδια ή ελαφρώς αυξημένα επίπεδα σε σχέση με το 2025.
Στο απαισιόδοξο σενάριο, μια παρατεταμένη σύγκρουση θα εντείνει την αβεβαιότητα, θα αυξήσει το κόστος ταξιδιών και θα περιορίσει τις κρατήσεις, οδηγώντας σε συγκρατημένη τουριστική κίνηση. Σε κάθε περίπτωση, το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η εξέλιξη του πολέμου και η διάρκειά του, καθώς και το μήνυμα ασφαλούς προορισμού που πρέπει να εκπέμπουμε, θα αποτελέσουν τον καθοριστικό παράγοντα για την πορεία του τουρισμού τόσο στην Πιερία όσο και σε ολόκληρη την Ελλάδα.
* Πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Πιερίας,
αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων
