Ο ακροδεξιός επιχειρηματίας και πρώην δήμαρχος, Ραφαέλ Λόπες Αλιάγα, 65 ετών, και η Κέικο Φουχιμόρι, 50χρονη επικεφαλής δεξιάς πολιτικής δύναμης και κόρη του αυταρχικού πρώην προέδρου Αλμπέρτο Φουχιμόρι (1990-2000), φαίνεται πως κατευθύνονται προς αναμέτρηση στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών του Περού, ο οποίος αναμένεται να διεξαχθεί τον Ιούνιο, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία από την καταμέτρηση.
Με καταμετρημένο το 20% των ψηφοδελτίων, ο Λόπες Αλιάγα εμφανίζεται να περνά στην πρώτη θέση με 20,4%, ενώ η Φουχιμόρι ακολουθεί με 17,1%, σε μια εκλογική διαδικασία που σε αρκετές περιπτώσεις εξελίχθηκε μέσα σε κλίμα σύγχυσης και οργανωτικών προβλημάτων.
Οι δημοσκοπήσεις εξόδου έδειχναν αρχικά προβάδισμα για την κόρη του πρώην προέδρου Φουχιμόρι, ο οποίος είχε καταλήξει στη φυλακή μετά την καταδίκη του για διαφθορά και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Η εκλογική διαδικασία στιγματίστηκε από σοβαρές δυσλειτουργίες, κυρίως σε ό,τι αφορά τη διανομή του απαραίτητου εκλογικού υλικού, γεγονός που υποχρέωσε τις αρχές να ανακοινώσουν ότι αρκετά εκλογικά τμήματα θα επαναλειτουργήσουν σήμερα.
Σύμφωνα με την εθνική υπηρεσία εκλογικών διαδικασιών (ONPE), τουλάχιστον δεκαπέντε εκλογικά τμήματα δεν λειτούργησαν εξαιτίας προβλημάτων στην παράδοση του υλικού, αφήνοντας περίπου 63.000 πολίτες χωρίς δυνατότητα να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα. Το εθνικό εκλογοδικείο (JNE) γνωστοποίησε ότι αρκετά από αυτά —χωρίς να διευκρινίσει τον ακριβή αριθμό— θα ανοίξουν εκ νέου σήμερα από τις 07:00 (15:00 ώρα Ελλάδας) έως τις 18:00 (02:00 τα ξημερώματα της Τρίτης ώρα Ελλάδας).
Στο Περού η συμμετοχή στις εκλογές είναι υποχρεωτική.
Νωρίτερα χθες, αστυνομικές και εισαγγελικές αρχές πραγματοποίησαν έφοδο στα γραφεία της ONPE, στο πλαίσιο «έρευνας» που, όπως έγινε γνωστό, βρίσκεται σε εξέλιξη.
Η ψηφοφορία συνοδεύτηκε από τεράστιες ουρές, έντονη δυσαρέσκεια πολιτών έξω από εκλογικά τμήματα και περιπτώσεις όπου ορισμένα τμήματα δεν λειτούργησαν ποτέ. Παράλληλα, καταγράφηκαν και –ατεκμηρίωτες– καταγγελίες περί «νοθείας».
Τα ινστιτούτα Ipsos και Datum εκτίμησαν ότι η εκλογική μάχη θα οδηγηθεί αναπόφευκτα σε δεύτερο γύρο στις 7 Ιουνίου, προκειμένου να αναδειχθεί ο επόμενος ή η επόμενη πρόεδρος της χώρας. Πέρα από τους δύο συντηρητικούς πολιτικούς που προηγούνται, ελπίδες πρόκρισης στον δεύτερο γύρο διατηρούσε και ο υποψήφιος της ριζοσπαστικής αριστεράς, Ρομπέρτο Σάντσες.
«Δεν υπάρχει καμιά πιθανότητα νοθείας», αντέταξε στις διαμαρτυρίες ο Πιέρο Κορβέτο, ο επικεφαλής της ONPE, «εγγυώμαστε απόλυτα πως τα αποτελέσματα θα αντανακλούν πιστά τη λαϊκή βούληση».
Από τη δική του πλευρά, ο πρώην δήμαρχος της Λίμα Λόπες Αλιάγα έκανε λόγο κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου για «σοβαρή εκλογική απάτη», καλώντας σε «κινητοποίηση των πολιτών».
«Η εκτελεστική εξουσία εκπλήρωσε αυστηρά και με υπεύθυνο τρόπο το συνταγματικό της καθήκον να εγγυηθεί την τάξη, την ασφάλεια και την προστασία του εκλογικού υλικού», ανέφερε από την πλευρά της η περουβιανή προεδρία.
Έξω από τα κεντρικά γραφεία της ONPE, η διαδηλώτρια Καρίνα Ερέρα υποστήριξε πως «δεν υπήρξε καμιά εγγύηση καθαρής διαδικασίας (…) Δεν υπάρχει άλλη λέξη πέρα από τη νοθεία».
Στην περιοχή είχαν αναπτυχθεί ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις.
Οι εκλογές πραγματοποιήθηκαν σε ένα εξαιρετικά τεταμένο περιβάλλον, με αριθμό υποψηφίων για την προεδρία χωρίς προηγούμενο — 35 συνολικά — και με φόντο την αλματώδη αύξηση της εγκληματικότητας αλλά και τη βαθιά απονομιμοποίηση της πολιτικής τάξης στα μάτια μεγάλου μέρους της κοινωνίας.
Περισσότεροι από 27 εκατομμύρια ψηφοφόροι προσήλθαν στις κάλπες στη χώρα των Άνδεων για να αναδείξουν όχι μόνο τον ή την πρόεδρο, αλλά και τα μέλη του κοινοβουλίου, το οποίο για πρώτη φορά από τη δεκαετία του 1990 αποκτά ξανά δύο σώματα: Βουλή και Γερουσία.
Νόμος και τάξη
«Θα ψηφίσουμε αυτόν που προτιμάμε στις προεδρικές εκλογές», αλλά «ξέρουμε» πως δεν θα αναλάβει την εξουσία παρά «για περιορισμένο χρόνο», κι όχι την 5ετή θητεία που προβλέπεται, αφού «το Κογκρέσο θα καταλήξει να τον καθαιρέσει», είπε χαρακτηριστικά στο AFP ο Ροσίο δελ Ρίο, 57 ετών, αφού ψήφισε στη Λίμα.
Η πολιτική αστάθεια στο Περού παραμένει ακραία: από το 2016 μέχρι σήμερα, οι μισοί από τους οκτώ εκλεγμένους προέδρους απομακρύνθηκαν από το Κογκρέσο, ενώ η κοινωνική καχυποψία απέναντι στους πολιτικούς έχει παγιωθεί, κυρίως εξαιτίας των αλλεπάλληλων σκανδάλων διαφθοράς.
Την ίδια ώρα, τέσσερις πρώην πρόεδροι βρίσκονται σήμερα στη φυλακή.
Μέσα σε αυτό το κλίμα ανασφάλειας, πολλοί υποψήφιοι επέλεξαν σκληρή ρητορική και ακραίες εξαγγελίες: από την ανέγερση φυλακών μέσα στη ζούγκλα, περιτριγυρισμένων από δηλητηριώδη φίδια, μέχρι τη χορήγηση οικονομικών κινήτρων σε αστυνομικούς εφόσον σκοτώνουν εγκληματίες, αλλά και την επαναφορά της θανατικής ποινής.
Τα στοιχεία της αστυνομίας δείχνουν ότι οι ανθρωποκτονίες έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2018, φτάνοντας πλέον περίπου τις 2.600 ετησίως, ενώ οι καταγγελίες για εκβιάσεις έχουν αυξηθεί οκτώ φορές.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε προεκλογικά στο Γαλλικό Πρακτορείο, η κ. Φουχιμόρι υποσχέθηκε εκστρατεία απελάσεων παράτυπων μεταναστών και προσέλκυση αμερικανικών επενδύσεων, διαβεβαίωσε ότι θα «αποκαταστήσει την τάξη» σε 100 ημέρες — και ακόμη, ότι θα εγγράψει το Περού στις χώρες που σαρώνει κύμα ανάδειξης κυβερνήσεων της δεξιάς στη Λατινική Αμερική, με αμέριστη υποστήριξη και προς μεγάλο ενθουσιασμό του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Ο απερχόμενος υπηρεσιακός πρόεδρος της αριστεράς Χοσέ Μαρία Μπαλκάσαρ δεν είχε τη δυνατότητα, βάσει συνταγματικών περιορισμών, να είναι εκ νέου υποψήφιος. Η παράδοση της εξουσίας στον νέο ή τη νέα πρόεδρο έχει προγραμματιστεί για τις 28 Ιουλίου.
