Η 111η Σύνοδος Πρυτάνεων των Ελληνικών Πανεπιστημίων, που πραγματοποιήθηκε με διοργανωτή το Πανεπιστήμιο Πειραιώς στην Αττική από την 1η έως και την 4η Απριλίου 2026, ολοκληρώθηκε με σειρά κρίσιμων επισημάνσεων και προτάσεων που αποτυπώνουν τις προτεραιότητες της ανώτατης εκπαίδευσης σε μια περίοδο έντονων κοινωνικών και οικονομικών πιέσεων.
Κεντρική θέση στις εργασίες της Συνόδου κατέλαβε το ζήτημα της φοιτητικής μέριμνας, το οποίο αναδείχθηκε ως κορυφαία προτεραιότητα, ιδίως υπό το βάρος της αυξανόμενης οικονομικής ανασφάλειας που αντιμετωπίζει σημαντικό μέρος της φοιτητικής κοινότητας. Στο πλαίσιο αυτό, τέθηκε ως αναγκαία η ενίσχυση του στεγαστικού επιδόματος, τόσο ως προς το ύψος του όσο και ως προς τη διεύρυνση των δικαιούχων. Παράλληλα, προκρίθηκε η ανάγκη αναθεώρησης του πλαισίου που διέπει τη δωρεάν σίτιση, ώστε κάθε Ίδρυμα να έχει τη δυνατότητα να καθορίζει αυτόνομα τα οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια, λαμβάνοντας υπόψη τις διαθέσιμες πιστώσεις από την κρατική επιχορήγηση που αφορά τη σίτιση. Στην κατεύθυνση αυτή, επισημάνθηκε η ανάγκη επικαιροποίησης της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο διαχρονικό πρόβλημα της υποστελέχωσης των Πανεπιστημίων, το οποίο, σύμφωνα με τη Σύνοδο, έχει λάβει πλέον οξύτερες διαστάσεις, ιδίως όσον αφορά το διοικητικό προσωπικό. Ως εκ τούτου, προτάθηκε η καθιέρωση ενός σταθερού μηχανισμού αναπλήρωσης προσωπικού, σύμφωνα με τον οποίο για κάθε αποχώρηση μέλους ειδικών κατηγοριών προσωπικού (Ε.Δ.Ι.Π., Ε.Τ.Ε.Τ., Ε.Ε.Π. και διοικητικοί υπάλληλοι) να εγκρίνεται αντίστοιχη θέση πρόσληψης, κατά αναλογία με ό,τι ήδη ισχύει για τα μέλη Δ.Ε.Π. Η ρύθμιση αυτή προτείνεται να ενσωματωθεί με σχετική τροποποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας.
Σημαντική έμφαση δόθηκε και στην ανάγκη ενίσχυσης της χρηματοδότησης των Πανεπιστημίων μέσω του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης, προκειμένου να καλυφθούν οι αυξημένες ανάγκες συντήρησης και αναβάθμισης των κτιριακών εγκαταστάσεων. Όπως επισημάνθηκε, πολλά Ιδρύματα διαθέτουν παλαιές και εκτεταμένες υποδομές, οι οποίες απαιτούν άμεσες παρεμβάσεις για να ανταποκριθούν στις σύγχρονες εκπαιδευτικές και ερευνητικές απαιτήσεις.
Παράλληλα, η Σύνοδος υπογράμμισε ότι το αυξημένο ενεργειακό κόστος, σε συνδυασμό με τις ευρύτερες διεθνείς οικονομικές εξελίξεις, δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στους προϋπολογισμούς των Πανεπιστημίων. Για τον λόγο αυτό κρίθηκε αναγκαία η ενίσχυση της κρατικής χρηματοδότησης, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία των Ιδρυμάτων.
Στο πεδίο των θεσμικών ρυθμίσεων, έγινε ειδική αναφορά στις δυσλειτουργίες που έχουν καταγραφεί κατά την εφαρμογή του νέου πλαισίου για την εκλογή και μονιμοποίηση μελών Δ.Ε.Π. Η Σύνοδος πρότεινε την άμεση επανεξέταση των σχετικών διατάξεων, σε συνεργασία με τα Πανεπιστήμια, ώστε να εξασφαλιστεί η ομαλή και αποτελεσματική εφαρμογή τους.
Ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε και στην προώθηση της διεθνοποίησης των ελληνικών Πανεπιστημίων. Στο πλαίσιο αυτό, αναδείχθηκε η ανάγκη ένταξης των σχετικών προγραμμάτων σε νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, προκειμένου να καταστεί δυνατή η υλοποίηση ήδη εγκεκριμένων διεθνών μεταπτυχιακών προγραμμάτων, αλλά και η ανάπτυξη νέων εκπαιδευτικών συνεργασιών με ιδρύματα του εξωτερικού.
Σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Ανώτατης Εκπαίδευσης, αποφασίστηκε επίσης η ανάληψη πρωτοβουλιών για τη μείωση της γραφειοκρατίας, τόσο σε ακαδημαϊκά ζητήματα όσο και στη διαχείριση χρηματοδοτήσεων. Παράλληλα, δρομολογείται η καταγραφή και διάχυση καλών πρακτικών μεταξύ των Πανεπιστημίων, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργικότητας και της αποδοτικότητας του συστήματος.
Στις εργασίες της Συνόδου συμμετείχε η πολιτική ηγεσία του Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με την παρουσία της Υπουργού Σοφία Ζαχαράκη, του Υφυπουργού Νικόλαος Παπαϊωάννου, του Γενικού Γραμματέα Ανώτατης Εκπαίδευσης Δημήτριος Μπουραντώνης, του Υπηρεσιακού Γραμματέα Ιωάννης Βλάσσης, καθώς και του Προέδρου της Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης Περικλής Μήτκας.
Επιπλέον, στη Σύνοδο συμμετείχαν ως προσκεκλημένες ομιλήτριες η Πρόεδρος του Ελεγκτικό Συνέδριο Σωτηρία Ντούνη και η Πρόεδρος της Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων Ανδρονίκη Θεοτοκάτου.
Οι αποφάσεις και οι παρεμβάσεις της Συνόδου αναδεικνύουν την ανάγκη για ένα πιο ευέλικτο, επαρκώς χρηματοδοτούμενο και διοικητικά λειτουργικό πανεπιστημιακό σύστημα, ικανό να ανταποκριθεί στις σύγχρονες προκλήσεις και να στηρίξει ουσιαστικά την ακαδημαϊκή κοινότητα.
