Γράφει ο Λάμπρος Παπαδής
Η τελευταία παρουσίαση της «Ιθάκης» στη Λαμία από τον Αλέξη Τσίπρα δεν αποτέλεσε απλώς έναν ακόμη σταθμό στην πανελλαδική περιοδεία ενός βιβλίου. Ήταν μια ακόμα ψηφίδα σε ένα ευρύτερο πολιτικό αφήγημα που επιχειρεί να διαμορφώσει ο πρώην πρωθυπουργός: αυτό της επανεκκίνησης, της ανασύνθεσης και, εν τέλει, της δημιουργίας ενός νέου φορέα στον χώρο της προοδευτικής παράταξης.
Ωστόσο, όσο προχωρούν οι παρουσιάσεις από πόλη σε πόλη, τόσο γίνεται σαφές ότι η «Ιθάκη» ως συμβολισμός έχει αρχίσει να υποχωρεί. Εκεί που αρχικά λειτουργούσε ως λογοτεχνική και πολιτική μεταφορά –μια διαδρομή, μια επιστροφή, μια αυτογνωσία– πλέον δίνει τη θέση της σε κάτι πολύ πιο ωμό: πολιτικά μανιφέστα, στρατηγικές τοποθετήσεις, και μια εμφανή προσπάθεια χάραξης γραμμής για το αύριο της Κεντροαριστεράς. Ο ίδιος ο Τσίπρας μοιάζει να έχει αφήσει πίσω του την αφήγηση της «Ιθάκης» και να κινείται πια σε καθαρά πολιτικό πεδίο, με όρους αντιπαράθεσης, προγραμματικών θέσεων και ιδεολογικής ανασυγκρότησης.
Και ίσως αυτό να είναι αναμενόμενο. Άλλωστε, κανένα πολιτικό εγχείρημα δεν μπορεί να στηριχθεί επ’ άπειρον σε συμβολισμούς. Κάποια στιγμή καλείται να μιλήσει με όρους πραγματικότητας. Το ζήτημα, όμως, δεν είναι αν ο Τσίπρας περνά από τη μεταφορά στην πολιτική ουσία. Το ζήτημα είναι ποιοι τον ακολουθούν σε αυτή τη μετάβαση. Η εικόνα που καταγράφεται σχεδόν σε όλες τις βιβλιοπαρουσιάσεις ανά τη χώρα –και η Λαμία δεν αποτέλεσε εξαίρεση– είναι αποκαλυπτική. Αμφιθέατρα γεμάτα, ναι. Αλλά γεμάτα κυρίως από ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας. Πρόσωπα με πολιτική διαδρομή δεκαετιών, με βιώματα που συχνά ξεκινούν από την εποχή του ΚΚΕ Εσωτερικού, με μια σχέση βαθιά και ιστορική με την Αριστερά και την Κεντροαριστερά.
Αυτό από μόνο του δεν είναι αρνητικό. Αντιθέτως, αποτελεί ένδειξη μιας διαχρονικής πολιτικής ταυτότητας. Όμως, όταν το ζητούμενο είναι η ανασύνθεση και η δημιουργία ενός νέου φορέα, τότε το ερώτημα που προκύπτει είναι αμείλικτο: πού είναι οι νέοι; Πού είναι οι νέοι σε ηλικία, αλλά κυρίως πού είναι οι νέοι σε μαζικότητα; Πού είναι η γενιά που μεγάλωσε μέσα στην κρίση, που βίωσε την απογοήτευση της μεταπολίτευσης, που σήμερα είτε απέχει είτε εκφράζεται με αποσπασματικό, αντισυστημικό ή ακόμα και συντηρητικό τρόπο;
