Η παραίτηση του διευθυντή του Προεδρικού Γραφείου δεν είναι κάθαρση. Είναι σύμπτωμα. Και μάλιστα όψιμο. Γιατί η κρίση που ξεδιπλώνεται στη Λευκωσία δεν αφορά ένα πρόσωπο, ούτε ένα «μονταρισμένο» βίντεο. Αφορά ένα μοντέλο εξουσίας που, για ακόμη μία φορά, αποκαλύπτεται ανίκανο να διαχωρίσει την πολιτική ευθύνη από τη θεσμική αυθάδεια.
Τη στιγμή που η Κύπρος ετοιμάζεται να αναλάβει ρόλο θεσμικού εκπροσώπου της Ευρώπης, η εικόνα που εκπέμπει προς τα έξω δεν είναι εκείνη της διαφάνειας και της αυτοπεποίθησης, αλλά της διαρκούς άμυνας. Άμυνας απέναντι σε αποκαλύψεις, σε δημοσιεύματα, σε ερωτήματα που δεν απαντώνται αλλά «παραπέμπονται». Η παραίτηση του στενού συνεργάτη του Προέδρου Νίκος Χριστοδουλίδης παρουσιάστηκε ως πράξη ευθύνης. Στην πραγματικότητα, μοιάζει περισσότερο με προσπάθεια αποσυμπίεσης ενός πολιτικού συστήματος που τρίζει συθέμελα.
Το πρόβλημα δεν είναι αν ο Πρόεδρος δηλώνει «νηφάλιος» ή αν οι έρευνες θα αποδείξουν ποινικές ευθύνες. Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι, για ακόμη μία φορά, η πολιτική εξουσία εμφανίζεται να λειτουργεί σε ένα παράλληλο σύμπαν: εκεί όπου οι θεσμοί ενεργοποιούνται μόνο όταν το ζήτημα παίρνει διεθνείς διαστάσεις, εκεί όπου οι παραιτήσεις έρχονται όχι ως πράξη αυτοκριτικής αλλά ως επικοινωνιακό ανάχωμα.
Η υπόθεση του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης και η παραίτηση της συζύγου του Προέδρου δεν είναι δευτερεύουσες λεπτομέρειες. Είναι κομμάτι του ίδιου παζλ: της σύγχυσης ρόλων, της κανονικοποίησης της εγγύτητας οικογένειας και εξουσίας, της αίσθησης ότι κάποιοι θεσμοί λειτουργούν περισσότερο ως προεκτάσεις του Προεδρικού παρά ως αυτόνομοι μηχανισμοί κοινωνικής πολιτικής.
Όταν η κυβέρνηση μιλά για «υβριδικές επιθέσεις» και «σκοτεινά κέντρα», αλλά αποφεύγει να απαντήσει καθαρά στο πολιτικό σκέλος των αποκαλύψεων, τότε το πρόβλημα βαθαίνει. Γιατί η κοινωνία δεν ζητά δικαστικές αποφάσεις για να προβληματιστεί. Ζητά εξηγήσεις. Και κυρίως ζητά να δει ότι οι κανόνες ισχύουν για όλους, όχι μόνο για όσους δεν έχουν πρόσβαση στους διαδρόμους της εξουσίας.
Η Κύπρος δεν κινδυνεύει από ένα βίντεο. Κινδυνεύει από τη διαχρονική της αδυναμία να κοιταχτεί στον καθρέφτη χωρίς δικαιολογίες. Αν η απάντηση σε κάθε κρίση είναι μια παραίτηση χαμηλότερα στην ιεραρχία και μια δήλωση «εμπιστοσύνης» από ψηλότερα, τότε το μήνυμα είναι σαφές: το σύστημα δεν διορθώνεται, απλώς ανακυκλώνεται.
Και σε αυτή την ανακύκλωση, η αλήθεια είναι πάντα το πρώτο θύμα.
