Συνέντευξη στη Φιλίππα Ταμπάρη
Διαθέτει τη δυναμικότητα της Θεσσαλονικιάς, τον αέρα της γυναίκας που πιστεύει στον εαυτό της, τη γλυκύτητα του ανθρώπου που διαθέτει πλεόνασμα καλοσύνης… Θα μπορούσα να γράψω πολλά ακόμη που, όπως καταλάβατε, δεν αποκαλύπτουν αμέσως την ιδιότητα της πολιτικού.
Η σημερινή μου καλεσμένη είναι ένα γλυκό κορίτσι που αν και ασχολείται εδώ και αρκετά χρόνια με την πολιτική, δεν διαθέτει την, ίσως «ξύλινη» ορισμένες φορές, άποψη και παρουσία που χαρακτηρίζει αρκετούς συναδέλφους της. Αντιθέτως, τη θυμάμαι πάντα να στέκεται με σεβασμό και χαμηλούς τόνους στα τόσα χρόνια επιτυχημένης πορείας της στην πολιτική.
Υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας σήμερα, η Έλενα Ράπτη είναι σε όλη της τη διαδρομή ένας άνθρωπος σταθερός στα «πιστεύω» της, χωρίς να «αλληθωρίζει» πολιτικά, από τα παλιά στελέχη του κόμματος που εκλέγει η Θεσσαλονίκη. Σήμερα θα έχουμε την ευκαιρία να τη γνωρίσουμε καλύτερα και να συζητήσουμε για θέματα που μας αφορούν όλους. Προσωπικά πιστεύω πως το χαρτοφυλάκιο που έχει αναλάβει ταιριάζει απόλυτα με την προσωπικότητα και την ψυχοσύνθεσή της. Την ευχαριστώ πολύ για αυτή τη συζήτηση.
Το πρόγραμμα «Νταντάδες της Γειτονιάς» τι ακριβώς είναι, κυρία Ράπτη;
Το πρόγραμμα «Νταντάδες της Γειτονιάς» στοχεύει στη στήριξη των οικογενειών με μικρά παιδιά και στη συμφιλίωση της επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.
Στην πράξη, τι σημαίνει αυτό: Οι νέες μητέρες (και οι μπαμπάδες, εφόσον πρόκειται για μονογονείς) που εργάζονται και έχουν ετήσιο, ατομικό εισόδημα μέχρι 24.000 ευρώ -με παιδί από 2 μηνών έως 2,5 ετών- ενισχύονται με 500 ευρώ τον μήνα όταν είναι εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης και 300 ευρώ όταν είναι εργαζόμενοι μερικής απασχόλησης για να μπορούν να προσλάβουν έναν επιμελητή ή επιμελήτρια που θα απασχολείται φροντίζοντας το παιδί στην οικογενειακή εστία ή στο σπίτι του φροντιστή.
Επίσης μια μαμά εάν είναι άνεργη, γραμμένη στην ΔΥΠΑ και έχει κάρτα ανεργίας, μπορεί να πάρει voucher για νταντά για τρεις μήνες, για να βρει δουλειά, να πηγαίνει σε συνεντεύξεις κ.λπ. (300 ευρώ μηνιαίως).
Για να γίνει κάποιος Επιμελητής/«Νταντά της Γειτονιάς» θα πρέπει να εγγραφεί στο Μητρώο Επιμελητών του προγράμματος όταν ανοίξει η ψηφιακή πλατφόρμα, προς το τέλος του χρόνου. Τα πιστοποιητικά που χρειάζεται να προσκομίσει είναι απολυτήριο υποχρεωτικής εκπαίδευσης (γυμνάσιο) και online σεμινάριο επιμόρφωσης. Εναλλακτικά πτυχίο, από το οποίο αποδεικνύονται οι ακαδημαϊκές γνώσεις (βρεφονηπιοκόμοι, βοηθοί βρεφονηπιοκόμοι). Επίσης χρειάζεται πιστοποιητικό πρώτων βοηθειών και πιστοποιητικό υγείας. Τέλος, χρειάζεται αντίγραφο ποινικού μητρώου γενικής χρήσης και υπεύθυνη δήλωση ότι δεν έχει ασκηθεί εις βάρος του/της δίωξη για αδικήματα κατά της γενετήσιας αξιοπρέπειας ανηλίκων. Επιμελητές μπορούν να είναι ακόμη και συνταξιούχοι, παππούδες ή γιαγιάδες του παιδιού.
Ο στόχος του προγράμματος είναι διττός. Αφενός, διευκολύνει τις μητέρες να ενταχθούν ή και να παραμείνουν στην αγορά εργασίας, μετά τη γέννηση του παιδιού τους. Αφετέρου, διευκολύνει όσες γυναίκες επιθυμούν να εργαστούν ως επιμελήτριες, να αποκτήσουν εργασία, έχοντας εισόδημα και ασφάλιση.
Κυρία υπουργέ, η ενδοοικογενειακή βία παραμένει μια σκληρή πραγματικότητα και συχνά γυναίκες βιώνουν την κακοποίηση στη σιωπή. Ποια είναι η δική σας θέση για το φαινόμενο αυτό και ποιες δομές στήριξης λειτουργούν σήμερα για να στηρίξουν όσους το βιώνουν;
Η ενδοοικογενειακή βία δεν είναι ιδιωτική υπόθεση. Είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο που δεν κάνει διακρίσεις. Δεν αφορά φύλο, ηλικία, μόρφωση ή κοινωνική τάξη. Μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε σπίτι και να πλήξει τις πιο θεμελιώδεις ανθρώπινες σχέσεις. Η σιωπή την τρέφει. Η φωνή την αποδυναμώνει. Κάθε γυναίκα που βρίσκει το θάρρος να μιλήσει, κάθε άνθρωπος που ζητά βοήθεια, αποδεικνύει ότι η βία δεν είναι ανίκητη.
Το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας διαθέτει ένα πλήρες και καλά οργανωμένο δίκτυο προστασίας και υποστήριξης για γυναίκες που υφίστανται βία ή διακρίσεις. Στο κέντρο αυτού του δικτύου βρίσκεται η Γραμμή SOS 15900. Λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο, 365 μέρες τον χρόνο, για γυναίκες-θύματα βίας. Όπου κι αν είναι μια γυναίκα, μπορεί να καλέσει και να βρει άμεση στήριξη. Στη Γραμμή φυσικά, μπορεί να καλέσει και οποιοδήποτε τρίτο πρόσωπο θέλει να καταγγείλει περιστατικό ενδοοικογενειακής βίας. Τη Γραμμή στελεχώνουν ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί, που προσφέρουν υποστήριξη ακόμα και στις πιο κρίσιμες στιγμές.
Από τη στιγμή λοιπόν, που η γυναίκα καλεί, υπάρχει άμεση ανταπόκριση. Δεν είναι υποχρεωμένη να δώσει το όνομά της ή άλλα προσωπικά στοιχεία. Αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος, η ομάδα την κατευθύνει άμεσα στην ΕΛ.ΑΣ, για να κάνει καταγγελία, μήνυση, ή και να προμηθευτεί το Panic Button, ένα ψηφιακό εργαλείο άμεσης ειδοποίησης, που έχει ήδη προλάβει τραγικές εξελίξεις.
Το Panic Button, που χορηγείται από αστυνομικά τμήματα, επιχειρησιακά γραφεία Αντιμετώπισης Ενδοοικογενειακής Βίας της Αστυνομίας και από τα συμβουλευτικά μας κέντρα, είναι μια εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα, μέσω της οποίας ειδοποιείται άμεσα το «100» από τον χρήστη, δίνοντας και το στίγμα της τοποθεσίας, σε περίπτωση ανάγκης.
Παράλληλα, η γυναίκα ενημερώνεται για τα συμβουλευτικά μας κέντρα, 44 στον αριθμό, ώστε να απευθυνθεί για δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη, νομικές συμβουλές, εργασιακή συμβουλευτική.
Αν η γυναίκα είναι σε άμεσο κίνδυνο και αποφασίσει να απομακρυνθεί, τότε μεταφέρεται προσωρινά σε κατάλυμα για λίγες μέρες, στο πλαίσιο της συνεργασίας μας με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων. Όσο, λοιπόν, η γυναίκα παραμένει στο κατάλυμα, γίνονται οι απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις που απαιτούνται για τη μεταφορά της σε ξενώνα φιλοξενίας.
Έχουμε 20 ξενώνες φιλοξενίας, με συνολική δυναμική περίπου 400 κλίνες, για γυναίκες-θύματα βίας, στους οποίους μπορούν να διαμείνουν μαζί με τα παιδιά τους. Οι διευθύνσεις των ξενώνων είναι απόρρητες και οι χώροι φυλάσσονται 24 ώρες το 24ωρο.
Τέλος, παρέχεται δωρεάν νομική υποστήριξη, ανεξαρτήτως οικονομικής κατάστασης, και υπάρχουν προγράμματα επανένταξης στην εργασία, είτε μέσω ΔΥΠΑ είτε μέσω του προγράμματος «Στέγαση και Εργασία».
Πολλές γυναίκες τα κατάφεραν, έφυγαν από κακοποιητικά περιβάλλοντα, βρήκαν στήριξη, απέκτησαν ξανά τον έλεγχο της ζωής τους.
Κυρία υπουργέ, ποιες είναι οι πρωτοβουλίες της Πολιτείας για την προώθηση της ισότητας και πώς το Πρόγραμμα Καταπολέμησης των Διακρίσεων ήρθε να στηρίξει αυτόν τον στόχο στην πράξη;
Η ισότητα αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα και προϋπόθεση για κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη. Στο υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας υλοποιούμε δράσεις για την καταπολέμηση της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας, την ισότιμη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας, την ενίσχυση της συμμετοχής σε θέσεις λήψης αποφάσεων και την ενσωμάτωση της διάστασης φύλου σε όλες τις πολιτικές.
Πρόσφατα υλοποιήσαμε ένα Πρόγραμμα Ευαισθητοποίησης Εργαζομένων Επιχειρήσεων σε Θέματα Διαφορετικότητας και Καταπολέμησης των Διακρίσεων στον Χώρο Εργασίας. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα ήταν εξ αποστάσεως, ασύγχρονο, διάρκειας τριών ωρών, πολύ ευέλικτο, ώστε να μπορεί να το παρακολουθήσει κανείς με τον ρυθμό του.
Οι συμμετέχοντες εκπαιδεύτηκαν σε θέματα φύλου, ηλικίας, αναπηρίας, καταγωγής, σεξουαλικού προσανατολισμού, ακόμα και σε ζητήματα εξωτερικής εμφάνισης. Όσοι το ολοκλήρωσαν με επιτυχία έλαβαν το πιστοποιητικό τους και αποζημίωση 100 ευρώ.
Το πιο εντυπωσιακό όμως είναι ότι, μέσα σε μόλις 10 μέρες, συμπληρώθηκαν 80.000 αιτήσεις συμμετοχής. Και αυτό τι δείχνει; Ότι οι εργαζόμενοι θέλουν να εκπαιδευτούν, θέλουν να ενημερωθούν, θέλουν να συμβάλλουν σε ένα πιο δίκαιο, ισότιμο και σύγχρονο περιβάλλον εργασίας. Θέλουν να συμμετέχουν ενεργά σε έναν πολιτισμό που δεν αποκλείει κανέναν.
Μέσα από το πρόγραμμα, όμως, δεν ενισχύεται μόνο ο εργαζόμενος. Κερδίζει και η επιχείρηση, που αντιμετωπίζει τη διαφορετικότητα ως πηγή δύναμης και όχι ως εμπόδιο. Γιατί δημιουργεί ένα καλύτερο εργασιακό κλίμα, προάγει την ίση μεταχείριση, ενισχύει το κοινωνικό της προφίλ και τελικά, γίνεται πιο ανταγωνιστική, πιο δίκαιη, πιο ανθρώπινη.
Μετά τον πρώτο επιτυχημένο κύκλο του προγράμματος, η ψηφιακή εκπαιδευτική πλατφόρμα «inclusion.apps.gov.gr» επαναλειτουργεί. Έτσι δίνουμε την ευκαιρία σε κάθε εργαζόμενη και εργαζόμενο του ιδιωτικού τομέα να συμμετάσχει ενεργά στη δημιουργία πιο δίκαιων και συμπεριληπτικών χώρων εργασίας. Με την επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος οι συμμετέχουσες και οι συμμετέχοντες λαμβάνουν πιστοποιητικό παρακολούθησης, χωρίς όμως να προβλέπεται αποζημίωση για τη συμμετοχή ή την πιστοποίηση σε αυτόν τον δεύτερο κύκλο.
Το μήνυμα είναι σημαντικό: Κάθε άνθρωπος μετράει. Κανείς δεν περισσεύει.
Κυρία Ράπτη, πρόσφατα ψηφίστηκε ο νόμος για την κοινωνική αντιπαροχή και την κοινωνική κατοικία. Τι προβλέπει και με ποιον τρόπο θα στηρίξει τα νοικοκυριά που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο στεγαστικό κόστος;
Ο νόμος ήρθε να απαντήσει σε δύο βαθιά κοινωνικά αιτήματα: Την πρόσβαση σε αξιοπρεπή και προσιτή στέγη και την ουσιαστική στήριξη της οικογένειας. Μετά από τα προγράμματα «Σπίτι μου Ι» και «ΙΙ», που στήριξαν 30.000 νέους ανθρώπους να αποκτήσουν την πρώτη τους κατοικία, και μετά τον περιορισμό των βραχυχρόνιων μισθώσεων στο κέντρο της Αθήνας, προχωρήσαμε σε ένα βήμα παραπέρα. Θεσμοθετήσαμε την κοινωνική αντιπαροχή και την κοινωνική μίσθωση.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη: Έχουμε σήμερα δεκάδες δημόσια ακίνητα, αναξιοποίητα, κλειστά, φθαρμένα. Αυτά τα ακίνητα, αντί να ρημάζουν, θα αξιοποιηθούν για να καλύψουν στεγαστικές ανάγκες με κοινωνικά κριτήρια. Πώς θα γίνεται αυτό; Μέσα από πλειοδοτικούς διαγωνισμούς: Ο ιδιώτης θα αναλαμβάνει με δικά του κεφάλαια την ανακαίνιση ή την κατασκευή κτιρίων με αντάλλαγμα την παραχώρηση μέρους του ακινήτου για ιδιωτική χρήση. Το κράτος δεν επιβαρύνεται καθόλου. Και τουλάχιστον το 30% του ακινήτου, μετατρέπεται σε κοινωνική κατοικία. Τα υπόλοιπα διαμερίσματα θα δοθούν στην αγορά, με αποτέλεσμα να αυξηθεί η προσφορά και να πέσουν οι τιμές. Οι κοινωνικές κατοικίες θα ενοικιάζονται με χαμηλότερο ενοίκιο, το οποίο θα προσδιοριστεί με σαφή και δίκαια κριτήρια, όπως με βάση το εισόδημα κάθε νοικοκυριού.
Στο ίδιο πλαίσιο, θεσπίστηκε η σύμπραξη των υπουργείων Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Εθνικής Άμυνας. Τρία στρατόπεδα, στο Μοσχάτο, στη Θεσσαλονίκη και στην Πάτρα, θα παραχωρηθούν για να χτιστούν 2.000 νέα διαμερίσματα. Από αυτά το 25% προορίζεται για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και το 75% για πολίτες χωρίς πρώτη κατοικία.
Γνωρίζω πως πάντα είχατε μια ιδιαίτερη ευαισθησία και ήσασταν κοντά σε θέματα που αφορούσαν παιδική σεξουαλική κακοποίηση και δυστυχώς στην εποχή μας ακούμε όλο και πιο συχνά τέτοιου περιεχομένου περιστατικά. Η καμπάνια «Ένα στα Πέντε», όπου είστε συντονίστρια του Συμβουλίου της Ευρώπης, τι ακριβώς είναι και πώς κατευθύνει τα παιδιά και όχι μόνο;
Ένα στα πέντε παιδιά στην Ευρώπη πέφτει θύμα κάποιας μορφης σεξουαλικής κακοποίησης. Στην Ελλάδα το ποσοστό ανέρχεται στο 16%. Εννέα στους 10 δράστες βρίσκονται στο οικείο, στενό οικογενειακό, συγγενικό ή φιλικό περιβάλλον του παιδιού. Μόλις 2 στα 100 παιδιά βρίσκουν τη δύναμη να σπάσουν την σιωπή και να απευθυνθούν στις αρχές.
Η καμπάνια «Ένα στα Πέντε» έχει ως στόχο να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει μικρούς και μεγάλους μέσα από τα ενημερωτικά εργαλεία. Μέσα από τον κανόνα του εσώρουχου τα παιδιά μαθαίνουν να βάζουν τα όριά τους. Μαθαίνουν τη διαφορά ανάμεσα σε ένα καλό και ένα κακό άγγιγμα, ένα καλό και ένα κακό μυστικό, τη διαφορά του δώρου από τη δωροδοκία. Τα ενημερωτικά εργαλεία της καμπάνιας απευθύνονται σε τρυφερές ηλικίες, από 4 έως 8-10 ετών.
Μέχρι σήμερα έχουμε πραγματοποιήσει περίπου 1.000 δράσεις σε όλη την Ελλάδα και συνεχίζουμε ώστε κάθε παιδί να γνωρίζει πώς να προστατευτεί. Γιατί ασφαλή παιδιά είναι τα ενημερωμένα παιδιά.
Αναλάβατε ως Εθνική Συντονίστρια την υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Προστασία των Παιδιών από τη Σεξουαλική Κακοποίηση και Εκμετάλλευση. Ποια είναι η βασική στόχευση του Σχεδίου;
Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Προστασία των Παιδιών από τη Σεξουαλική Κακοποίηση και Εκμετάλλευση, είναι μια πρωτοβουλία του πρωθυπουργού να δημιουργηθεί ένα ολιστικό πλαίσιο για την πρόληψη του συγκεκριμένου εγκλήματος και την αποτροπή της δευτερογενούς θυματοποίησης των παιδιών-θυμάτων.
Στοχεύει στην αναπροσαρμογή των θεσμικών λειτουργιών στην κατεύθυνση των φιλικών προς το παιδί διαδικασιών, στη μετρήσιμη ποσοτική μείωση των κρουσμάτων, στην αύξηση αναφοράς κρουσμάτων στις αρμόδιες αρχές και υπηρεσίες προκειμένου να διερευνηθούν τα περιστατικά, να διωχθούν οι δράστες και να προστατευτούν τα παιδιά.
Είναι ένα «συλλογικό» έργο 12 υπουργείων, υπό τον συντονισμό της Προεδρίας της Κυβέρνησης, με στόχο την αποτελεσματικότερη οργάνωση των δεκάδων πολιτικών που ήδη υπάρχουν. Μία σημαντική παρέμβαση για να προστατεύσουμε το σπουδαιότερο κοινωνικό μας κεφάλαιο: Τα παιδιά.
Κυρία υπουργέ, πότε εκτιμάτε ότι θα γίνουν οι επόμενες εκλογές; Υπάρχει ενδεχόμενο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες;
Η απόφαση της ημερομηνίας διεξαγωγής των εκλογών ανήκει στον πρωθυπουργό και όπως ο ίδιος επανέλαβε: «Εκλογές θα έχουμε την άνοιξη του 2027, είναι πολύς χρόνος ή και λίγος χρόνος αν κάποιος “πατήσει το φρένο”. Εμείς, όμως, δεν έχουμε τέτοια πρόθεση, γιατί, έχουμε έναν βαρύ προγραμματισμό κυβερνητικού έργου, σημαντικών μεταρρυθμίσεων, τις οποίες και παρουσιάζουμε κάθε εβδομάδα».
Είμαστε στον έβδομο χρόνο διακυβέρνησης και παραμένουμε, όχι απλά το πιο ισχυρό κόμμα, αλλά με ποσοστά υπερδιπλάσια του δεύτερου κόμματος. Όταν θα θέσουμε συνολικά το έργο μας στην κρίση του ελληνικού λαού, το 2027, θα μπορούμε να πούμε στους πολίτες: Τα είπαμε, τα κάναμε. Είμαστε η πιο ανθεκτική και συνεπής δύναμη της Μεταπολίτευσης και είμαστε η μόνη δύναμη η οποία μπορεί να κρατήσει το τιμόνι της χώρας σταθερό, σε αυτές τις δύσκολες περιόδους που διανύουμε.
