Γράφει η Αναστασία Ζήση*
Η διάγνωση του καρκίνου του μαστού αποτελεί ένα βιογραφικό ορόσημο στην πορεία της ζωής κάθε γυναίκας χωριστά, ανεξαρτήτως από την ταξική της θέση, την εθνικότητα ή την εθνοτική της καταγωγή.
Αποτελεί ένα γεγονός ζωής το οποίο συνοδεύεται από ισχυρά συναισθήματα φόβου, αγωνίας, θλίψης και απειλής. Αυτά τα επώδυνα συναισθήματα συχνά δεν βρίσκουν τις λέξεις για να ειπωθούν οι αρνητικές και οι δυσάρεστες σκέψεις που περιβάλλουν όλα τα διαφορετικά στάδια της νόσου από τη στιγμή της διάγνωσης μέχρι την αποκατάσταση.
Οι αντιδράσεις του περίγυρου, ακόμα και ο τρόπος της ανακοίνωσης από τον γιατρό, παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στον συναισθηματικό κόσμο που διαμορφώνεται από την εκδήλωση της νόσου και έπειτα. Πολλές φορές η ψυχοκοινωνική στήριξη δεν είναι αρκετή για να μπορέσει μια θηλυκότητα να διαχειριστεί αυτήν τη νέα και αντικειμενικά απειλητική για την ίδια τη ζωή κατάσταση.
Σε αυτό το κενό, οι διάφορες μορφές τέχνης μπορούν να δώσουν πρόσβαση στις ακραίες και ανείπωτες συναισθηματικές εμπειρίες, να συνδέσουν τον ψυχικό κόσμο της ασθενούς με τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, να φανερώσουν στην ίδια την ασθενή ταλέντα που η ίδια δεν γνώριζε για τον εαυτό της, προσφέροντάς της ένα είδος δημιουργικής ανακούφισης σε μια ιδιαίτερα τεταμένη περίοδο της ζωής της. Πολλές γυναίκες που νόσησαν και βρήκαν καταφύγιο στην τέχνη αναφέρουν την απόσπασή τους από αρνητικές σκέψεις ως ένα σημαντικό απότοκο της καλλιτεχνικής τους δραστηριότητας.
Η «συνταγογράφηση» πολιτισμού, που περιλαμβάνει επισκέψεις σε μουσεία, θεάματα και εκθέσεις, δείχνει να δημιουργεί μια στιγμή ανάπαυλας μεταξύ των εξουθενωτικών θεραπειών. Ο καρκίνος του μαστού δεν είναι ανίκητος και κάθε καλλιτεχνική δημιουργία αποτελεί έναν αγγελιοφόρο αυτής της κατάκτησης της ιατρικής μαζί με την ψυχική δύναμη κάθε γυναίκας χωριστά.
*Καθηγήτρια Ψυχολογίας, τμήμα Κοινωνιολογίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου
